Spring naar bijdragen
Michiel

Lady Gaga - Born this way

Aanbevolen berichten

Lady Gaga houdt woord: haar nieuwste clip is weer helemaal over the top. In Born This Way roept ze op tot tolerante voor 'anders-seksuelen', zoals ze al zo vaak heeft gedaan. Maar nu voegt ze er twee interessante elementen aan toe: God heeft ons zo gemaakt, dus wees trots op je seksualiteit, en ware seksualiteit overstijgt de morele categorieën van goed en kwaad. The Mother Monster preekt.

De verwachtingen waren hooggespannen onder de fans van Lady Gaga. Al maanden werden stukjes tekst en film van haar nieuwe nummer Born this way per ongeluk/express 'gelekt' op internet. Gaga bijgenaamd the Fame Monster heeft een reputatie hoog te houden: haar clips zijn vaak hoog erotisch geladen (zoals bijvoorbeeld die van Alejando) en haar uitmonsteringen op festivals en prijsuitreiking zijn extravagant wereldberoemd.

Barende moedergodin
De clip van haar nieuwste nummer Born this way begint met wat Gaga zelf noemt een "manifesto of mother monster".Gekleed in een waanzinnige kostuum dat zelfs op Elf Fantasy Fair zou opvallen en met het haar getoupeerd als een mijter inclusief haardband-in-kruisvorm spreekt zij over de geboorte van goed en kwaad. 'Moeder Gaga' baart in vrij plastische beelden (ze legt aan de lopende band eieren alsof ze een koninginnenmier of -bij is) niet alleen een "nieuw ras binnen het menselijk ras" (de tolerante mens), maar ook "het kwaad" in de vorm van een menselijk skelet. Door deze dubbele geboorte 'splijt' de moedergodin in tweeën, "ronddraaiend in wanhoop tussen twee ultieme krachten".

Gaga manicheïsta
Het is de enorme potpourri van gedecontextualiseerde, vaak religieuze symbolen, die elke interpretatie van Gaga's teksten of videoclips zo ontzettend moeilijk maakt. Vreemd genoeg ('vreemd' is relatief bedoeld hier) doet deze 'scheppingsmythe' van Gaga denken aan die van de Manicheëers. In Mani's (210 tot 276 AD) hoofd was de wereld niet alleen langs menselijke lijnen in Goed en Kwaad opgesplitst, maar was de gehele kosmos doordrongen van duisternis én licht. Het was de taak van de mensheid om de in de duisternis opgesloten lichtdeeltjes te bevrijden. Dit kan bijvoorbeeld door het eten van (plantaardig!) voedsel, waardoor de in de plant opgesloten lichtpartikels vrij kunnen komen, maar ook door het hebben van seks (zonder kinderen, want anders zouden er weer zielen worden opgesloten in lichamen). En van vrije seks heeft Gaga veel kaas gegeten, getuigen haar hoog erotisch geladen clips en liedteksten.

De moeder splijt
Net zoals Mani 'belijdt' Gaga een kosmisch dualisme (goed en kwaad komen uit dezelfde 'moeder' voort), maar the mother monster doet er een schepje bovenop, door deze oermoeder te splitsen. De oorspronkelijke harmonie is verscheurd in twee tegengestelde delen, die ooit - op het Einde der Tijden - weer moeten worden samengebracht. En Lady Gaga zou Lady Gaga niet zijn als ze onverbloemd meldt dat zijzelf de belichaming (de incarnatie) is van deze versmelting tot oorspronkelijke harmonie. In seksualiteit, haar hoofdthema, komen goed en kwaad weer bij elkaar. Niet alleen is elke geboorte het resultaat van een seksuele handeling tussen twee partners, maar tevens 'transcendeert' seks, aldus Gaga, de morele categorieën van goed en kwaad. In seks bestaat er geen goed en kwaad, of liever gezegd, elke goeie vrijage heeft lichte én duistere kwaliteiten. Denk aan het mooie Franse eufemisme voor seks le petit mort, 'de kleine dood'.

Madonna-kloon?
Aangekomen bij het feitelijke nummer valt direct de muzikale verwantschap (sommigen critici zeggen: diefstal) met Madonna's Express Yourself (1989). De overeenkomst tussen Madonna en Gaga is al vaker aangetoond, en om de geruchten de kop in te drukken heeft the Queen of Pop het zelfs publiekelijk voor haar 'leerling' opgenomen: geen plagiaat.

Homo-emancipatie
Het tweede dat direct opvalt (al aan het begin van het 'manifesto') is de roze driehoek, internationaal symbool voor de homo-emancipatiebweging. Zoals bekend is Gaga een groot voorvechter van gelijke rechten en maatschappelijke acceptatie van niet alleen homoseksuele mannen en vrouwen, maar ook van biseksuelen, travestieten en transseksuelen. Gaga is in 2010 dan ook uitgeroepen tot 'homo-icoon' van het jaar.

'Iedereen is gelijk'
In Born this way zingt Gaga vrij expliciet over haar 'politieke inzet'. Ze zegt dat 'iedereen gelijk is' los van de kleur van je huid of je seksuele voorkeur. Ze verbindt hiermee expliciet de morele afkeur van de oude 'rassenleer' met de 'vervolging' die 'anders-seksuelen' moeten ondergaan. "No matter gay, straight or bi // lesbian, transgendered life // I'm on the right track, baby // I was born to survive // No matter black, white or beige // chola or orient made // I'm on the right track, baby // I was born to be brave."

'God heeft me zo gemaakt'
Gaga voegt hier vervolgens een religieuze dimensie bij. Ze legt haar moeder in de mond: "There's nothin' wrong with lovin' who you are // Cause He made you perfect, babe." En verderop: "I'm beautiful in my way // 'Cause God makes no mistakes // I'm on the right track, baby // I was born this way." God maakt geen vergissingen, je seksuele voorkeur is geen keuze maar een 'ingeschapen' hoedanigheid, waar je trots op mag zijn, aldus Gaga. The Fame Monster beschouwt (bijna) alle seksuele variëteit (ze zegt niets over pedofilie of bestialiteit) als god-given en daarmee moreel aanvaardbaar. Je zou dit kunnen zien als een uithaal naar de christelijke 'homofobie', maar ook als een bijzonder opvallend gegeven dat een zangeres 'die van God los is' (of zou zijn) een theologisch argument gebruikt om haar maatschappelijke punt te maken.

'God houdt van iedereen'
Grote kritiekpunt uit theologische hoek is dan natuurlijk dat 't feit dat je zo geboren bent, het niet noodzakelijkerwijs moreel 'goed' maakt. De beschaving bestaat juist bij de gratie dat we veel van onze natuurlijke neigingen weten te beteugelen. Met een beroep op 'I was born this way', komen we nooit van het niveau van barbarij vandaan. Tegelijkertijd zegt Gaga dat God haar (en ons) zo gemaakt heeft, inclusief onze 'vreemde' seksuele voorkeur (wederom: ze zegt niets over pedofilie of bestialiteit). "Hij maakt geen vergissingen", wat een liefhebbende houding impliceert van God naar de 'anders-seksuelen'. 'God houdt van ieder van ons, ook van homo's, lesbiennes, transseksuelen en travestieten,' aldus the Mother Monster en ik denk dat dit een hele ware gedachte is.

YouTube: Madonna - Express yourself

Bron: Frank G. Bosman - www.goedgezelschap.eu

Deel dit bericht


Link naar bericht
Deel via andere websites

×

Belangrijke informatie

We hebben cookies op je apparaat geplaatst om de werking van deze website te verbeteren. Je kunt je cookie-instellingen aanpassen. Anders nemen we aan dat je akkoord gaat. Lees ook onze Gebruiksvoorwaarden en Privacybeleid